Home / Ngữ văn 11 / Phong cách ngôn ngữ báo chí tiết 2 – Soạn văn lớp 11

Phong cách ngôn ngữ báo chí tiết 2 – Soạn văn lớp 11

Web: Soan van lop 11, sẽ giúp bạn soạn văn soạn bài phong cách ngôn ngữ báo chí ngữ văn 11 t. Soan van 11,soạn văn,soan van lop 11,soan van 11,soan ngu van lop 11,nhung bai van hay lop 11,học tốt ngữ văn 11, luyện thi học sinh giỏi, thi tốt nghiệp,giải các câu hỏi trong sách giáo khoa một cách ngắn gọn súc tích dễ hiểu, ừ cơ bản đến nâng cao

Các bài soạn văn lớp 11 trong tập 1: Click here

PHONG CÁCH NGỒN NGỮ BÁO CHÍ

(Tiếp theo)

I. CÁC PHƯƠNG TIỆN DIỄN ĐẠT VÀ ĐẶC TRƯNG CỦA NGÔN NGỮ BÁO CHÍ

1. Các phương tiện diễn đạt

HS đọc mục II (Các phương tiện diễn đạt và đặc trưng của ngôn ngữ báo chí, SGK ) trả lời câu hỏi.

a. Về từ vựng

Câu hỏi 1. Từ vựng là gì?

Gợi ý: Từ vựng là toàn bộ vốn từ của một ngôn ngữ. Ví dụ: từ vựng tiếng Việt là vốn từ trong tiếng Việt.

Câu hỏi 2. Chúng ta đã học các thể loại của báo chí như bản tin, phóng sự, tiểu phẩm, anh (chị) hãy cho biết trong từng thể loại nói trên thường xuất hiện những loại từ nào?

Gợi ý: Báo chí có nhiều thể loại, mỗi thể loại thường có cách sử dụng từ ngữ riêng:

  – Bản tin thường sử dụng danh từ riêng chỉ địa danh, tên người, thời gian, sự kiện…

  – Phóng sự thường sử dụng nhiều từ ngữ miêu tả sự kiện, hình ảnh địa phương, nhân vật…

  – Tiểu phẩm thường dùng từ ngữ thân mật, gần gũi, có sắc thái mỉa mai, châm biếm..

b. Về ngữ pháp

Câu hỏi 1. Trong các bài báo người ta thường sử dụng loại câu nào?

Gợi ý: Câu đơn, vì câu văn trong ngôn ngữ báo chí thường phải ngắn gọn, sáng sủa, mạch lạc, dễ hiểu. Tuy nhiên tuỳ theo từng thể loại, người ta cũng có thể sử dụng những câu phức (trong phóng sự), những câu gắn với lời ăn tiếng nói hàng ngày của nhân dàn (trong tiểu phẩm).

Câu hỏi 2. Tại sao câu văn trong văn bản báo chí lại yêu cầu phải có những đặc điểm trên?

Gợi ý: Chức năng chủ yếu của báo chí là cung cấp những tin tức thời sự chính xác cho bạn đọc. Vì thế chỉ có sử dụng những câu đơn, sáng sủa, dễ hiểu mới đáp ứng được chức năng này. Còn khi cần phải sử dụng các kiểu câu khác thì cũng chỉ nên sử dụng những từ ngữ dễ hiểu và không nên sử dụng kiểu câu đặc biệt.

c. Về biện pháp tu từ

Câu hỏi 1. Báo chí có hạn chế cách sử dụng các biện pháp tu từ từ vựng, cú pháp không?

Gợi ý: Văn báo chí không hạn chế sử dụng các biện pháp tu từ từ vựng và cú pháp. Ta thấy không ít những hình ảnh ví von, so sánh, ẩn dụ, đảo ngữ, song song phối họp các câu ngán với câu dài trong các bài báo. Ví dụ, trong phóng sự ta có thể gặp những câu phức kiểu như: “Ông Nguyễn cẩm Sơn đã chí lí khi nói rằng, kết quả trong mơ ấy một lần nữa chứng minh sức mạnh của cộng đồng có thể làm được những điều tướng như không thể trong một thời gian không dài” (Ví dụ đã dần); trong tiểu phẩm ta-có thể gặp cách nói như: “ơ hơ! Thế cứ chém lại mọc thêm. Bác ơi! Chắc lù nhà… chun tinh. Này, sao họ kliôiUỊ thừa thắtHỊ.xốc tới nhỉ” (Ví dụ đã dẫn).

Những biện pháp tu từ này thường chi xuất hiện ở một vài thể loại, nơi mà ranh giới giữa văn học và báo chí thường rất mỏng, nhằm diễn đạt thích hợp với từng nội dung.

Ngoài ra ở dạng báo nói (phát thanh, phỏng vấn miệng trong các buổi phát thanh truyền hình) ngôn ngữ báo chí đòi hỏi phát âm rõ ràng, khúc chiết và hạn chế dùng phương ngữ; còn báo viết thì chú ý đến khổ chữ, kiểu chữ, phối họp với mầu sắc, hình ảnh để tạo điểm nhấn trong thông tin. Các phương tiện diễn đạt nói trên thể hiện đặc điểm ngôn ngữ báo chí rất rõ nét và góp phần tạo nên một phong cách độc lập – phong cách ngôn ngữ báo chí.

2. Đặc trưng của ngôn ngữ báo chí

a. Tính thông tin thời sự

Câu hỏi: Theo anh (chị) ngôn ngữ như thế nào thì được gọi là ngôn ngữ có tính thông tin thời sự? Tại sao ngôn ngữ báo chí lại đòi hỏi những đặc điểm này?

Gợi ý: Ngôn ngữ có tính thông tin thời sự là ngôn ngữ cung cấp cho người đọc l (người nghe) những tin tức nóng hổi từng ngày ; ngôn ngữ có tính thông tin thời sự đòi hỏi chính xác về thời gian, địa điểm, nhân vật, sự kiện.

   Ngôn ngữ báo chí bắt buộc phải có đặc điểm này vì báo chí có chức năng truyền bá thông tin kịp thời, chính xác cho người đọc (người nghe).

b. Tính ngắn gọn

Câu hỏi: Thế nào là lối văn ngắn gọn? Tại sao văn báo chí lại có đặc điểm này?

Gợi ý: Lối văn ngắn gọn là lối văn dễ hiểu, không rườm rà về câu chữ, lượng thông tin cao. Văn báo chí lấy yêu cầu này làm trọng là do đặc điểm của báo chí qui định. Một tờ báo luôn được qui định cu thể về số trang (nếu là nhật báo thì thường không quá 12 trang), vì thế một bài báo có dài cũng không quá 3 trang (nếu dài hơn thì phải đăng tải trên nhiều số). Như vậy, lượng thông tin yêu cầu cao, số lượng câu chữ có hạn, cho nên chi có thể sử dụng lối văn ngắn gọn mới đáp ứng được. Lối văn ngắn gọn là đặc điểm cơ bản của văn báo chí.

Các bài trước:

Các bài sau:

c. Tính sinh động hấp dẫn

Câu hỏi: Theo anh (chị) báo chí thu hút sự chú ý của bạn đọc bằng cách nào?

Gợi ý: Báo chí thu hút sự chú ý của bạn đọc bằng ngôn ngữ kích thích trí tò mò, cách dùng từ, đặt câu… nhưng trước hết là tiêu đề của bài báo (tít báo). Ví dụ:

  – “Những trái tim mòn mỏi chờ mổ” (Báo Tiền pho/HỊ)

  – “10 chiếc xe mất tích cùng một lúc” (Báo Lao độm>)

  – “Báo động tình trạng kháng thuốc kháng sinh” (Báo Lao động).

  – “Mười cô gái Lam Hạ hi sinh anh hùng và 37 năm im lặng (Báo An ninh thế giới)

“Hành là chính ” (theo SGK )

Ghi nhớ: Ngôn ngữ báo chí có ba đặc trưng cơ bản: tính thông tin thời sự, tính ngắn gọn, tính sinh động hấp dẫn. Các đặc trưng đó được thể hiện ở những phương tiện diễn đạt đảm bảo chức năng thông tin của báo chí và tạo nên phong cách ngôn ngữ báo chí.

II. LUYỆN TẬP

Bài tập 1. Phân tích những đặc điểm cơ bản của ngôn ngữ báo chí thể hiện qua bản tin (SGK).

Gợi ý: Để hoàn thành bài tập này, HS cần trả lời các câu hỏi :

    Tỉnh An Giang đón nhận Quyết định của Bộ Văn hoá – Thông tin vào thời gian nào? ở đâu? Quyết định của Bộ Văn hoá – Thông tin công nhận cái gì?

Tại sao địa danh đó lại được công nhận là di tích lịch sử cấp quốc gia?

Bài tập 2. (SGK)

Gợi ý: HS viết một phóng sự chẳng hạn về sự ô nhiễm môi trường ở địa phương, vì đây là vấn đề đang được xã hội đặc biệt quan tâm.

  – Lựa chọn sự kiện: nước sông (tên con sông) là nguồn nước sinh hoạt của (tên địa phương) đã bị ô nhiễm.

  – Chọn tiêu đề (tít báo): chọn tiêu đề sao cho phù hợp và thu hút được sự chú ý của độc giả. Ví dụ, có thể chọn: Lại thêm một dòng sông hắc ín làm tiêu đề cho bài phóng sự này.

   HS soạn đề cương và tập viết theo kết cấu của một bài phóng sự thường gặp (thời gian, địa danh xảy ra sự kiện, người chứng kiến sự kiện, nguyên nhân dẫn tới thực trạng, nỗi lo của nhân dân địa phương và chính quyền, ý kiến đề nghị và hướng khắc phục).

Mục lục soạn văn lớp 11 – Học tốt ngữ văn 11

About Học tốt ngữ văn

Check Also

Đại cáo bình ngô – Soạn văn lớp 10

Website: Soạn văn lớp 10, chúng tôi sẽ giúp bạn soạn bài Bình ngô đại cáo của nguyễn …